De CRI-waarde (Color Rendering Index) zou de kleurechtheid van lichtbronnen moeten bepalen, maar dat doet hij (meestal) niet!
Waarom het belangrijk is dat u niet alleen de CRI-waarde kent en begrijpt, maar ook wat de R9-aanduiding betekent.
Hoe leg je kleur uit, en meer specifiek, hoe leg je het verschil uit tussen correcte en incorrecte kleur? Dit is namelijk belangrijk voor het begrijpen van licht en zijn eigenschappen.
Winkeliers moeten bijvoorbeeld op verschillende dingen letten bij het kiezen van de juiste verlichting voor de presentatie van hun producten en goederen. Ze willen immers dat de producten er kleurecht en natuurlijk uitzien, en niet kleurloos, grauw, gedempt of op een andere manier verkeerd voorgesteld.
Het licht dat door kunstmatige lichtbronnen zoals led's wordt uitgestraald, heeft verschillende aspecten en eigenschappen waarmee rekening moet worden gehouden.
De CRI, ofwel Color Rendering Index, is de meest gebruikte methode om kleurechtheid te beoordelen. Er komt echter meer kijken bij kleurweergave en lichtkwaliteit – in dit opzicht is de CRI-waarde van een lichtbron op zichzelf niet erg betekenisvol.
En hier komt R9 om de hoek kijken. Om uit te leggen wat de R9-verlichtingswaarde is en waarom deze zo belangrijk is, moeten we eerst verduidelijken wat de CRI, oftewel kleurweergave-index, precies is.
CRI is een waarde die meet hoe goed een lichtbron de natuurlijke kleuren van een object kan weergeven in vergelijking met een referentielichtbron, zoals zonlicht. De maximale CRI-waarde is 100. Lichtbronnen met een hoge CRI-waarde, zoals 80, 90 of zelfs 100, zijn het meest geschikt voor een natuurgetrouwe kleurweergave, maar...
De volledige CRI (Color Rendering Index) gebruikt veertien testkleuren, beoordeeld met waarden van R1 tot R14. Voor elke afzonderlijke kleur betekent een hoge CRI-waarde dat die kleur goed wordt weergegeven. De algemene CRI-waarde die door fabrikanten van lichtbronnen wordt gebruikt, meet echter alleen de eerste acht kleuren van een lichtbron en berekent het gemiddelde van de individuele waarden van R1 tot R8.
Een ander nadeel is dat de eerste 8 kleuren van de testschaal alleen pasteltinten bevatten die gemakkelijker weer te geven zijn.
De testkleuren R9 tot en met R12 worden niet geëvalueerd, hoewel dit de meest verzadigde kleuren zijn: rood, geel, groen en blauw, evenals R13 en R14 als aardetinten. Omdat de kleur rood extreem belangrijk is voor het menselijk oog – van kleding en voedsel tot kunstwerken – garandeert alleen een hoge CRI-waarde die ten minste R9 (rood) omvat de meest levendige en natuurgetrouwe weergave van de werkelijke kleur en natuurlijk alle kleurmengsels die rood bevatten. Ultramarijnblauw bevat bijvoorbeeld nog steeds ongeveer 12-18% rood als pigmentcomponent. Als een lichtbron geen rood bevat of een lage CRI voor rood heeft, zal ultramarijn koeler lijken, neigend naar een donker turkoois – slechte verlichting leidt dus tot een onnauwkeurige kleurweergave.
R9 is daarom een zeer belangrijke parameter, en dat is de reden waarom de SORAA CRI-specificaties R9 altijd bevatten!
In een restaurant, in de keuken of aan tafel wilt u dat uw eten er op zijn best, vers en kleurecht uitziet. De meeste voedingsmiddelen, zoals vis, fruit, vlees en groenten, bevatten een hoog gehalte aan de kleurstof rood. Als de lichtbron die op deze voedingsmiddelen schijnt geen hoge R9-waarde heeft, zal het eten er over het algemeen verkeerd uitzien, wat meestal niet smakelijk is.
Op dezelfde manier wilt u dat uw kunstwerken en schilderijen eruitzien zoals de kunstenaar het bedoeld heeft, of ze nu in een museum, een kunstgalerie of bij u thuis staan. U wilt er altijd voor zorgen dat de verlichting het kunstwerk zo nauwkeurig en levendig mogelijk presenteert, waarbij het volledige kleurenspectrum zo goed mogelijk wordt weergegeven.
Hetzelfde geldt voor mensen en hun respectievelijke, verschillende huidtinten, en zelfs in nog sterkere mate.
Nu weet je waarom je op de R9-specificaties moet letten bij het kiezen van je lamp of lampen.
Ons dagelijks leven zit vol met tinten rood en andere kleuren die een aanzienlijke hoeveelheid rood bevatten.
Een hoge CRI-waarde, zoals sommige fabrikanten voor hun producten claimen, is vrijwel betekenisloos, althans ten opzichte van de R9-waarde.
was inbegrepen.
Om fysieke redenen is de technische inspanning die nodig is om de kleur rood of R9 weer te geven echter groot.
Daarentegen is de relatief nauwkeurige weergave van de pasteltinten R1 tot en met R8 eenvoudiger en kan deze met minder veeleisende technologie worden bereikt.
Echter, typische LED's bereiken slechts CRI-waarden van 20-60, vooral bij R9.
Een klein detail...
De CRI (Color Rendering Index) en het bijbehorende kleurenbereik zijn internationaal gestandaardiseerd volgens DIN/ISO. Dit is over het algemeen een positieve ontwikkeling. Het nadeel is echter dat sommige fabrikanten hun lichtbronnen specifiek optimaliseren voor de eerste acht testkleuren om een hoge CRI te kunnen adverteren. We zien een vergelijkbaar fenomeen in de computertechnologie, waar fabrikanten van grafische kaarten hun producten aanpassen aan specifieke software voor prestatietests, of in de auto-industrie met speciale aanpassingen voor emissietestcycli.
Een hoge CRI-waarde is belangrijk, maar zegt op zichzelf niets over de kwaliteit en kleurnauwkeurigheid van een lichtbron.
Met TM30 is er nu een nieuwe en aanzienlijk betekenisvollere standaard beschikbaar dan de eenvoudige CRI, die SORAA vanaf het begin heeft ondersteund. Lees hier meer over...
Laat een reactie achter